جزئیات مقاله

بازار اجاره مسکن در ایران همچنان تحت تأثیر تورم و فشارهای اقتصادی قرار دارد. خوشبختانه قانونگذار با تصویب قانون ساماندهی بازار زمین، مسکن و اجاره‌بها و مصوبه اخیر سران قوا، ابزارهای مؤثری برای حمایت از مستاجران فراهم کرده است. طبق این مقررات، حداکثر افزایش مجاز اجاره‌بها برای تمدید قراردادهای مسکونی در کل کشور ۲۵ درصد تعیین شده و هر افزایش بالاتر از این سقف، غیرقانونی محسوب می‌شود.

جزئیات تمدید قراردادهای اجاره در سال جاری تمدید قرارداد الزامی نیست و تنها زمانی اجرا می‌شود که خود مستاجر درخواست کند. همه قراردادهایی که از تاریخ ابلاغ مصوبه (۳۰ خرداد ۱۴۰۵) تا پایان سال ۱۴۰۵ به اتمام می‌رسند، مشمول این حمایت هستند. در این حالت، مالک نمی‌تواند بیش از ۲۵ درصد نسبت به قرارداد قبلی افزایش دهد. این مصوبه بر سایر سقف‌های استانی اولویت دارد و هدف آن ایجاد تعادل بین حقوق مالک و مستاجر است.

البته قانون کاملاً یک‌طرفه نیست. مالکان در شرایط خاص می‌توانند درخواست تخلیه کنند؛ از جمله وقتی پروانه تخریب یا تعمیرات اساسی دارند، ملک را به طور رسمی فروخته‌اند، نیاز شخصی خود یا خانواده‌شان را ثابت کنند یا مستاجر تعهداتش را جدی نقض کرده باشد.

اگر مالک بیشتر از سقف قانونی خواست چه کنیم؟ یکی از مهم‌ترین حمایت‌های قانونی، فرصت ۵ ساله شکایت است. حتی اگر قرارداد تمام شده باشد و مبلغ اضافه پرداخت شده، مستاجر هنوز زمان دارد تا موضوع را پیگیری کند. بر اساس تبصره‌های ماده ۷ قانون ساماندهی، در صورت اثبات تخلف:

مالک باید مبلغ مازاد را کامل برگرداند.

جریمه‌ای معادل سه برابر مبلغ افزایش غیرمجاز یک ماه پرداخت کند.

از برخی معافیت‌های مالیاتی محروم شود.

مشاوران املاک نیز مسئولیت سنگینی دارند. آن‌ها باید قراردادهای قبلی را بررسی کنند و اگر سقف را رعایت نکنند، پرونده‌شان به تعزیرات حکومتی ارجاع داده می‌شود و با جریمه‌های سنگین و حتی محرومیت از فعالیت مواجه خواهند شد.

مراحل عملی پیگیری و شکایت برای موفقیت در این مسیر، مراحل زیر را به ترتیب دنبال کنید:

مدارک را آماده کنید: اجاره‌نامه قدیمی و جدید با کد رهگیری، رسیدهای پرداخت، پیام‌ها و هرگونه سند مرتبط.

گفتگوی اولیه: بسیاری از اختلافات با مذاکره محترمانه حل می‌شود.

اظهارنامه قانونی: از طریق دفاتر خدمات قضایی الکترونیک، اعتراض خود را رسماً به مالک اطلاع دهید.

ثبت شکایت: به شورای حل اختلاف محل وقوع ملک مراجعه کنید.

پیگیری تخلف بنگاه: اگر مشاور املاک نقش داشته، جداگانه به تعزیرات گزارش دهید.

توصیه می‌شود قبل از هر اقدامی، نرخ مصوب را از سامانه‌های رسمی مانند خودنویس استعلام بگیرید تا موقعیت حقوقی‌تان قوی‌تر باشد.

با آگاهی از این حقوق، مستاجران می‌توانند از حقوق خود دفاع کنند و جلوی سوءاستفاده‌ها را بگیرند. برای مشاوره موارد حقوقی و ملکی می‌توانید با ما در ارتباط باشید.